Module 5 — NBDP / radiotelex

NBDP is smalbandtelegrafie met directe afdruk. ARQ gebruikt tweerichtingsverkeer met bevestigingen en herhalingen; FEC maakt uitzending zonder retourbevestiging mogelijk. NAVTEX gebruikt NBDP-FEC en sommige HF-diensten verspreiden nog MSI. Sinds januari 2024 schrijft SOLAS NBDP niet meer voor voor noodcommunicatie. Dat rechtvaardigt nooit het negeren van een echt noodbericht via oudere apparatuur. In nood mogen alle beschikbare middelen worden gebruikt om hulp te krijgen.

Wat NBDP werkelijk doet

Narrow-band direct-printing (NBDP), oftewel radiotelex, verzendt tekst over MF/HF-radio met 100 baud. Gegevens op die snelheid raken beschadigd door fading en ruis, en daarom kent NBDP twee manieren om ze te beschermen. Welke je gebruikt, hangt ervan af of de ontvanger kan terugantwoorden.

ARQ is een tweerichtingsmodus. De zender verstuurt de tekst in kleine blokken van drie tekens en de ontvanger beantwoordt elk blok: "ontvangen" of "opnieuw zenden". Een blok dat door een vlaag statische storing wordt geraakt, wordt gewoon herhaald. Dat werkt goed voor een verbinding tussen één schip en één kuststation, maar vraagt wel een retourpad.

FEC is een eenrichtingsmodus. De zender verstuurt elk teken twee keer, met een tijdsverschil ertussen, zodat een korte fading waarschijnlijk niet beide kopieën vernietigt. De ontvanger antwoordt nooit, dus één uitzending kan duizend schepen tegelijk bedienen. De prijs is dat de zender nooit weet wie wat heeft ontvangen.

Huidige status na de modernisering van GMDSS

De SOLAS-wijzigingen van 2024 hebben met ingang van 1 januari 2024 de uitrustingsverplichting voor NBDP-noodcommunicatie geschrapt. Sindsdien betekent nood- en veiligheidscommunicatie op MF/HF: alarmeren met DSC en daarna spraak op de bijbehorende frequentie. Het Verenigd Koninkrijk heeft bijvoorbeeld eind 2023 zijn HF-NBDP-nood- en veiligheidsdiensten stopgezet, zoals vastgelegd in het MCA-bulletin over HF-diensten.

Dat verandert wat je aan boord moet hebben en waarop je plant. Het laat oude terminals niet ontploffen. Een schip kan nog een werkende NBDP-installatie hebben, en sommige administraties plannen nog steeds HF-NBDP-uitzendingen van MSI. Lees je op welke apparatuur dan ook een noodbericht, dan blijft het een noodbericht en handel je ernaar.

NAVTEX gebruikt nog steeds NBDP-FEC

NAVTEX gebruikt nog steeds NBDP-FEC. De ontvanger op je brug decodeert FEC met 100 baud op 518 kHz, en daarom kan hij een waarschuwing afdrukken voor elk schip binnen bereik zonder dat er één antwoord nodig is. NAVTEX is geen "oude NBDP" die per vergissing is achtergebleven: het is een actuele MSI-dienst die toevallig die techniek gebruikt. Wat in 2024 uit GMDSS verdween, was het gebruik van NBDP voor nood- en veiligheidsverkeer, niet de techniek zelf.

Houd dus twee vragen gescheiden. Welke techniek draagt de tekst? (FEC.) Waarvoor dient de dienst? (MSI voor schepen dicht bij de kust.) Een NAVTEX-ontvanger kan niets uitzenden, dus het ontvangen van een afdruk betekent nooit dat je schip een alarm heeft verzonden. De achtergrond bij ITU-R M.540 legt de direct geprinte MSI-techniek uit; de SOLAS-tekst vertelt je wat vandaag verplicht is.

Examenvragen over NBDP beantwoorden

Oude vragenbanken vragen nog steeds naar NBDP. Gebruik deze werkwijze:

1. 1Gaat de vraag over geschiedenis of over de huidige praktijk? Let op woorden als "vandaag", "momenteel" of een datum.
2. 2Bij "de MF/HF-telexnoodfrequenties" geef je het oude antwoord (bijvoorbeeld 2174,5 kHz op MF) en voeg je toe dat NBDP op 1 januari 2024 uit nood en veiligheid is verdwenen.
3. 3Bij "hoe alarmeer je vandaag op HF" antwoord je eerst DSC, daarna spraak op de bijbehorende frequentie: nooit telex.
4. 4Bij "welke modus zendt uit naar alle schepen" antwoord je FEC; bij "welke modus bevestigt de aflevering" antwoord je ARQ.

Officiële bronnen · 2026-09-09

SOLAS IV (2024) · ITU RR 4.9 · NAVTEX