De regel in gewone woorden
- Wat doet een onderweg zijnd werktuiglijk voortbewogen vaartuig?Het wijkt uit voor een onmanoeuvreerbaar vaartuig, een vaartuig dat beperkt is in zijn manoeuvreerbaarheid, een vaartuig dat bezig is met vissen of een zeilschip: dat is de volledige volgorde.
- Hoe zit het met zeilschepen en vissende vaartuigen?Een onderweg zijnd zeilschip wijkt uit voor onmanoeuvreerbare vaartuigen, vaartuigen die beperkt zijn in hun manoeuvreerbaarheid of vaartuigen die bezig zijn met vissen. Een vissend vaartuig doet dit, voor zover mogelijk, voor de eerste twee.
- Hoe zit het met een vaartuig dat door zijn diepgang beperkt is?Elk ander vaartuig dan een onmanoeuvreerbaar vaartuig of een vaartuig dat beperkt is in zijn manoeuvreerbaarheid vermijdt, als de omstandigheden het toelaten, de veilige doorvaart te hinderen van een vaartuig dat de seinen van Regel 28 toont; het navigeert met bijzondere voorzichtigheid.
- Hoe zit het met watervliegtuigen en WIG-vaartuigen?Op het water blijft een watervliegtuig ruim vrij van alle vaartuigen en vermijdt het de navigatie te hinderen; bij aanvaringsgevaar volgt het deze Regels. Bij het opstijgen, landen of vliegen dicht bij het oppervlak doet een WIG-vaartuig hetzelfde; op het water voldoet het als een werktuiglijk voortbewogen vaartuig.
Veelgemaakte fouten
Fout: "Een werktuiglijk voortbewogen vaartuig heeft altijd voorrang."
Goed: Het wijkt uit voor vier categorieën, tenzij de Regels 9, 10 of 13 anders voorschrijven.
Fout: "Een vaartuig dat door zijn diepgang beperkt is, laat altijd iedereen uitwijken."
Goed: Onmanoeuvreerbare vaartuigen of vaartuigen die beperkt zijn in hun manoeuvreerbaarheid vallen buiten die plicht om niet te hinderen.
Fout: "Een watervliegtuig blijft alleen vrij wanneer er aanvaringsgevaar bestaat."
Goed: Het blijft in het algemeen ruim vrij en vermijdt hinderen; bij aanvaringsgevaar voldoet het ook aan deze Regels.
Examentips en interpretatie
- Examenvolgorde: werktuiglijk voortbewogen → onmanoeuvreerbaar, beperkt in manoeuvreerbaarheid, vissend, zeilend; zeilende en vissende vaartuigen hebben kortere lijsten.
- Let op de openingsuitzondering: de Regels 9, 10 en 13 kunnen een andere actie vereisen.
- Scheid bij vragen over diepgang "als de omstandigheden het toelaten" van de eigen plicht van het vaartuig tot bijzondere voorzichtigheid.
Hoe lees je het
Lees de lijst per type vaartuig: hij wijst onderweg een plicht toe om uit te wijken, geen algemeen voorrangsetiket.
Controleer bij een bijzondere toestand eerst de uitdrukkelijke uitzondering in de Regels 9, 10 en 13 voordat je het relevante lid toepast.
Kernpunten
- Werktuiglijk voortbewogen → vier categorieën; zeilschip → drie; vissend → twee.
- Vissend wijkt voor zover mogelijk; vaartuigen beperkt door diepgang houden bijzondere voorzichtigheid.
- Door diepgang beperkt → seinen van Regel 28 · bijzondere toestand.
- Luchtvaartuig op water → blijf vrij en hinder niet; WIG op water = werktuiglijk voortbewogen.
Voorschrift 18 toepassen: wanneer de uitzonderingen gelden
COLREG · USCG NAVCEN · 2026-09-19Een zeilschip is in zicht op open water en loopt een gewoon werktuiglijk voortbewogen schip op. De relatieve peiling is meer dan 22,5° achterlijker dan dwars van het andere schip, en het zeilschip blijft oplopend schip tot het definitief voorbij en vrij is.
Mag het oplopende zeilschip verwachten dat het werktuiglijk voortbewogen schip voor hem uitwijkt omdat het zeilt?
Nee. Voorschrift 13 regelt de oploopsituatie: het zeilschip wijkt uit en blijft verantwoordelijk tot het definitief voorbij en vrij is. Voorschrift 18(a)(iv) heft die plicht niet op en geeft het zeilschip geen algemene voorrang.
Het voorbehoud aan het begin van Voorschrift 18 laat Voorschrift 13 gelden bij het oplopen. De categorie zeilschip uit Voorschrift 18 keert de specifieke plicht van het oplopende schip niet om en beëindigt die niet voordat het definitief voorbij en vrij is.
Een zeilschip is in zicht van een werktuiglijk voortbewogen schip dat een verkeersbaan volgt van een door de IMO aangenomen verkeersscheidingsstelsel. Het zeilschip is dicht bij de baan en overweegt die binnen te varen of te kruisen. Kruisen is niet nodig om onmiddellijk gevaar te vermijden, en het zeilschip kan wachten zonder de baan binnen te varen.
Geeft de categorie zeilschip uit Voorschrift 18 voorrang om de verkeersbaan binnen te varen of te kruisen?
Nee. Belemmer het werktuiglijk voortbewogen schip dat de baan volgt niet. Neem volgens Voorschrift 8(f) tijdig maatregelen om het voldoende ruimte te laten en blijf vrij zolang binnenvaren of kruisen te vermijden is. Wordt kruisen later nodig, gebruik dan een voorliggende koers die zo veel mogelijk haaks op de verkeersstroom staat. Deze plicht om niet te belemmeren ontheft geen van beide schepen van zijn andere plichten om een aanvaring te voorkomen als er gevaar ontstaat.
Voorschrift 18 geldt behalve waar Voorschrift 10 anders voorschrijft. Volgens Voorschrift 10(j) mag een zeilschip de veilige doorvaart van een werktuiglijk voortbewogen schip dat een verkeersbaan volgt niet belemmeren; Voorschrift 10(c) regelt het noodzakelijke kruisen. Voorschrift 8(f) vraagt tijdig handelen en laat de andere plichten om een aanvaring te voorkomen bestaan als er gevaar ontstaat. De categorie van het schip alleen schept geen voorrangsrangorde.
Test je kennis
3 vragen om het te controleren. Kies een antwoord en je ziet waarom.
Wat vereist Regel 18 van een vaartuig dat door zijn diepgang beperkt is?
Officiële tekst
Gecontroleerd door Ramon Curto, Docent nautiek bij het IECNPC · Laatst beoordeeld: