Module 2 — Frequenties, zeegebieden en keuze van het medium

Kies beschikbare noodcommunicatiemiddelen op basis van dekking, boordapparatuur en situatie. Deze vergelijking legt geen vaste volgorde op en vertraagt niet het gebruik van elk doeltreffend middel om hulp te krijgen. Context van reis- en uitrustingsplanning, geen verplichte lijst van drie toestellen.

A1 is door de overheid vastgestelde VHF-radiotelefoniedekking met voortdurende DSC-alarmering; A2 is overeenkomstige MF-dekking buiten A1. Sinds 2024 hangt A3 buiten A1/A2 af van de erkende satellietdienst die het meegevoerde scheepsgrondstation ondersteunt, met voortdurende alarmering. A4 ligt buiten deze gebieden. Poolwateren kunnen met geschikte apparatuur A3 zijn. Ontbrekende MF-apparatuur verandert een A2-gebied niet in A4. Een vaste afstand garandeert geen dekking.

Lees een zeegebied als een dienstdefinitie

Een zeegebied is geen afstand. Het is een belofte van een overheid: binnen deze lijn houdt een station van een bepaald type een continue DSC- (of satelliet)wacht voor jouw alarm. A1 is het gebied dat wordt gedekt door ten minste één VHF-kuststation met continue DSC-alarmering, A2 het gebied dat door een MF-kuststation wordt gedekt, en A3 het gebied dat door een erkende mobiele satellietdienst wordt gedekt. A4 is al het overige. Afstanden zoals "ongeveer 30 NM" voor A1 beschrijven wat een typisch VHF-station haalt. Ze zijn niet de definitie, en daarom kunnen twee kusten heel verschillende A1-breedtes hebben.

A3 is afhankelijk van de dienst. Sinds 1 januari 2024 betekent A3 de dekking van de erkende mobiele satellietdienst die wordt ondersteund door het scheepsaardstation dat je werkelijk aan boord hebt. Neem twee schepen op 80°N ten noorden van Spitsbergen. Schip X heeft alleen Inmarsat C: geostationaire satellieten staan op die breedte laag aan de horizon of eronder, dus het ligt buiten de dekking van zijn dienst, in A4, en vertrouwt op HF. Schip Y heeft een goedgekeurde Iridium GMDSS-terminal: de constellatie in een lage baan dekt de polen, dus hetzelfde water is voor dit schip A3. Dezelfde positie, twee antwoorden. Daarom is "polair betekent A4" fout.

Waarom VHF, MF en HF zo verschillend reiken

VHF is vooral een zichtlijndienst, dus de antennehoogte bepaalt het bereik. Een handige schatting is d (NM) ≈ 2,2 × (√h₁ + √h₂), met hoogten in meters. Jouw antenne op 25 m (√25 = 5) die praat met een kuststationmast op 100 m (√100 = 10) geeft 2,2 × 15 ≈ 33 NM. Verlaag de kustmast tot 25 m en je krijgt 22 NM. Een klein jacht met zijn antenne op 9 m dat praat met een ander jacht op 9 m reikt maar ongeveer 13 NM. Meer watt verandert deze getallen nauwelijks; hoogte wel.

MF op 2 MHz plant zich voort als grondgolf die het zeeoppervlak volgt, dat goed geleidt, dus een kuststation reikt overdag vaak honderd mijl of meer, en 's nachts verder wanneer de ruimtegolf meedoet. HF kaatst terug op de ionosfeer en kan duizenden mijlen reiken, maar de beste band verschuift met tijdstip, seizoen en lengte van het traject. Een hogere band is niet automatisch beter, en naar een lagere band gaan lost een lang nachtelijk traject niet altijd op.

Deel van de reisTypisch gebiedBelangrijkste alarmeringspad waarop je zou plannen
Haven uit, 15 NM van een VHF-kuststationA1VHF-DSC kanaal 70
120 NM uit de kust, binnen vastgestelde MF-dekkingA2MF-DSC 2187,5 kHz, VHF blijft nuttig tussen schepen
Midden op de oceaan, 800 NM uit de kustA3 voor een schip met een erkende satellietterminalSatellietnoodalarm en MF/HF-DSC
Hoge Arctis, buiten de dienst van je terminalA4HF-DSC

Plan de hele reis voordat je vertrekt

Plan de reis deel voor deel, zoals je brandstof plant. Stel voor elk deel vier vragen: in welk gebied het ligt, welke apparatuur je certificaat daar vereist, via welk pad je als eerste zou alarmeren, en hoe MSI je blijft bereiken (NAVTEX nabij de kust, SafetyNET of SafetyCast op volle zee).

  1. 1Markeer waar de route de vastgestelde dekking van elk kuststation verlaat.
  2. 2Controleer dat het schip gecertificeerd en uitgerust is voor het zwaarste gebied op de route.
  3. 3Noteer waar de NAVTEX-dekking eindigt en satelliet-MSI het overneemt.
  4. 4Bepaal wat je doet als op een deel van de reis één pad uitvalt.

Wanneer apparatuur op zee uitvalt

Stel dat het MF/HF-toestel op een A3-schip 300 NM uit de kust uitvalt. Het gebied is onveranderd; je mogelijkheden zijn gekrompen. De satellietterminal is nu je enige pad over lange afstand, dus controleer dat hij is aangemeld, licht de rederij en het kuststation of RCC in, noteer het defect en de tijd in het logboek, en plan reparatie of een routewijziging als de overgebleven middelen de rest van de reis niet kunnen dekken.

Officiële bronnen · 2026-09-09

SOLAS IV/2, IV/7–11

Denkbeeldige dekking, geen zeekaart. Buiten A1 en A2 hangt A3 af van de erkende satellietdienst die het meegevoerde scheepsgrondstation ondersteunt; A4 ligt buiten A1, A2 en dat A3. Vaste afstanden of breedtegraden bepalen deze gebieden niet. Hier ligt het schip links in A3 en rechts in A4, in beide voorbeelden buiten A1 en A2.
  1. 1. Grondgolf (MF): volgt de zee en verzwakt met de afstand
  2. 2. Ruimtegolf (HF): door de ionosfeer terug omlaag gebogen
  3. 3. Dode zone: geen signaal tussen het einde van de grondgolf en de eerste terugkeer van de ruimtegolf
  4. 4. D-laag: absorbeert overdag de lagere frequenties
  5. 5. F-laag: draagt lange HF-verbindingen (de E-laag ligt ertussen)
  6. 6. VHF-zichtlijn: eindigt aan de radiohorizon
Schematisch, niet op schaal.

Pas toe wat je hebt geleerd

Een schip op 120 NM uit de kust binnen een vastgesteld A2-gebied meldt dat zijn MF-installatie is uitgevallen. Een cursist stelt voor voor dit deel van de reis A4 op de kaart te schrijven en verder te varen.

Wat klopt er niet aan de redenering van de cursist, en wat moet er in plaats daarvan gebeuren?

Voorgesteld antwoord: Het gebied is nog steeds A2. Beoordeel opnieuw welke middelen de wal nog kunnen alarmeren, meld het defect en leg het vast, en plan reparatie of een routewijziging.

Waarom dit werkt: Zeegebieden beschrijven de dekking aan de walkant, en die is niet veranderd. Wat veranderde, is het vermogen van het schip om haar te gebruiken. De brug moet de overgebleven middelen vaststellen (VHF, een satellietterminal als die aanwezig is, de EPIRB als laatste redmiddel), de rederij en het kuststation inlichten en beslissen of de overgebleven apparatuur volstaat voor de rest van de reis.

Ga verder met begeleide radio-oefeningen.

Oefen in de radiosimulator

Kernpunten

1

A1, A2 en A3 worden bepaald door vastgestelde dekking van kuststations of erkende satellietdekking met continue alarmering, niet door vaste afstanden.

2

A3 hangt af van de erkende satellietdienst die je scheepsaardstation ondersteunt: dezelfde polaire positie kan A3 zijn voor een Iridium-schip en A4 voor een schip met alleen Inmarsat C.

3

Een uitgevallen radio verandert de capaciteit van het schip, nooit het gepubliceerde zeegebied.

4

Het VHF-bereik wordt bepaald door antennehoogte: antennes op 25 m en 100 m geven ongeveer 33 NM.

5

Plan elk deel van de reis voor alarmering en voor ontvangst van MSI.

Veelgemaakte fouten

Elke poolroute A4 noemen zonder te controleren welke satellietdienst het schip aan boord heeft.

Een A2-gebied A4 noemen omdat het MF-toestel van het schip is uitgevallen.

Een berekend VHF-bereik of een vuistregel van 100 NM behandelen als een gegarandeerde dekkingsgrens.

Test je kennis

Oefen dit onderwerp en herhaal de uitleg bij elk antwoord.

Gecontroleerd door Ramon Curto, Docent nautiek bij het IECNPC · Laatst beoordeeld: