Beslis
Vier situaties op het water. Beslis eerst, lees dan waarom.
Iemand valt overboord bij een snelle stroming en je verliest hem uit het oog. Wat zend je?
De kern
- MAYDAY: noodoproep en noodmeldingMAYDAY ×3, THIS IS, naam ×3, roepnaam; dan MAYDAY, naam, roepnaam, positie bij km, wat, welke hulp.
- Direct gevaar en meteen hulp nodig; de verantwoordelijke voor het schip beslist (Handboek 4.2.1).
- Zo mogelijk eerst het walstation op het kanaal voor nautische informatie; ook kanaal 10 of het blokkanaal mag. Geen DSC.
- MAYDAY RELAY ×3, ALL STATIONS ×3, THIS IS, eigen naam ×3, roepnaam, dan de noodmelding.
- Bevestigen en afsluitenWie bevestigt, hangt af van het kanaal.
- Nautische informatie: het walstation. Havenkanaal: na één minuut zonder bevestiging neemt een schip het over. Schip-schip: een schip in de buurt (Handboek 4.2.1.2).
- Bevestiging: MAYDAY, naam en roepnaam in nood, THIS IS, eigen naam en roepnaam, RECEIVED, MAYDAY.
- Einde: MAYDAY, ALL STATIONS ×3, THIS IS, naam ×3, roepnaam, tijdstip, SILENCE FINI, door het station dat de stilte oplegde.
- PAN PAN en SECURITESpoed zonder direct gevaar is PAN PAN; een belangrijke nautische of weerwaarschuwing is SECURITE.
- PAN PAN ("pann pann"): ziekte zonder direct levensgevaar, vastgevaren zonder dat lading te water raakt (Handboek 4.2.2).
- SECURITE ("sekurietee") ×3, station of ALL STATIONS ×3, THIS IS, eigen naam ×3, roepnaam, bericht (Handboek 4.2.3).
- Radio Medisch Advies: kanaal 23 en 83, radiomedische dienst van het RCC Den Helder.
- Bescherm de noodkanalenNiet meedoen betekent: stil zijn.
- Radiostilte tijdens noodverkeer; na SILENCE MAYDAY niet zenden tot het gewone verkeer weer mag (Handboek 4.2.1.3).
- Testen: zo weinig mogelijk, hoogstens 10 seconden (Handboek 4.1.4).
- Geen valse alarmen; een per ongeluk afgegaan alarm herroep je (Regeling frequentieruimte art. 8 en 9).
- Opsporing en reddingRoep zo mogelijk eerst het walstation; kanaal 67 is voor SAR ter plaatse op de Noordzee en de grote wateren.
- Voor reddingsmaatregelen eerst, als het kan, het walstation op nautische informatie (Handboek 4.2.1).
- Verkeerspost, de coördinerende instantie of het schip in nood kan radiostilte opleggen (Handboek 4.2.1.3).
- Het RCC in Den Helder heeft de radiomedische dienst op kanaal 23 en 83.
Controleer wat je hebt gelezen
Wie beslist aan boord of er sprake is van een noodgeval?
Uitgewerkte casus: Brand aan boord op de rivier
Je vaart overdag afvarend op een rivier met motorjacht Waterhoen, roepnaam KWX 47. Er zijn vier mensen aan boord. Bij km 42,5 slaat rook uit de motorruimte en het vuur is niet te blussen. Je marifoon staat op het blokkanaal van de verkeerspost. (Schip, roepnaam en plaats zijn verzonnen.)
Voordat je de oplossing leest: wat zou jij doen?
Waar of niet waar?
Beslis bij elke uitspraak voordat je het antwoord ziet.
Spoed zonder direct gevaar is PAN PAN; een belangrijke nautische of weerwaarschuwing is SECURITE.
Een ander schip heeft radiostilte opgelegd, maar het noodgeval lijkt voorbij. Ik zeg zelf SILENCE FINI.
MAYDAY ×3, THIS IS, naam ×3, roepnaam; dan MAYDAY, naam, roepnaam, positie bij km, wat, welke hulp.
Mijn alarm ging per ongeluk af. Als ik niets zeg, merkt niemand het.
We zitten vast op een zandbank, maar niemand is in gevaar. Ik roep MAYDAY, dan komt er sneller hulp.
Roep zo mogelijk eerst het walstation; kanaal 67 is voor SAR ter plaatse op de Noordzee en de grote wateren.
Bij een noodoproep zeg ik "DIT IS", want ik vaar in Nederland.
Op het binnenwater zet ik bij nood mijn marifoon op kanaal 16 en druk ik de DSC-knop.
Niet meedoen betekent: stil zijn.
Wie bevestigt, hangt af van het kanaal.
Ik hoorde een MAYDAY. Even testen of mijn marifoon het doet, dan kan ik meehelpen.
Oefening: MAYDAY, PAN PAN of SECURITE?
Je zet de delen van een noodoproep in volgorde en kiest het juiste signaal. Rustig blijven is het halve werk.
Stap voor stap
Zet de delen van de noodoproep in de goede volgorde.
- 1Roepnaam of andere identificatie
- 2MAYDAY, MAYDAY, MAYDAY
- 3Naam van je schip, driemaal
- 4THIS IS
Toon de oplossing
Noodoproep: MAYDAY driemaal, THIS IS, de naam van het schip in nood driemaal, roepnaam (Handboek 4.2.1.1).
Zet nu de delen van de noodmelding in de goede volgorde.
- 1Roepnaam
- 2Soort benodigde hulp
- 3Positie bij km
- 4Verdere nuttige informatie
- 5MAYDAY
- 6Naam van het schip
- 7Soort noodgeval
Toon de oplossing
Na de noodoproep volgt de noodmelding in deze volgorde (Handboek 4.2.1.1).
Je bent op een kanaal vastgelopen op een zandbank. Er komt geen water binnen en niemand is in gevaar, maar je komt niet los. Welk signaal past?
Toon de oplossing
Schade zonder direct gevaar, zoals vastgevaren zonder dat lading te water raakt, is spoedverkeer (Handboek 4.2.2).
Je hoort op kanaal 10 een MAYDAY van een schip vlak bij je. Niemand antwoordt. Hoe bevestig je?
Toon de oplossing
Op een schip-schipkanaal bevestigt een schip in de buurt in deze vorm (Handboek 4.2.1.2).
Nu zelf
Nu zonder hulp. Kies steeds wat het handboek voorschrijft.
Een bemanningslid heeft waarschijnlijk zijn arm gebroken. Hij is niet in levensgevaar. Je vraagt de verkeerspost om medische hulp. Hoe begin je?
Zet de delen van een MAYDAY RELAY in de goede volgorde.
- 1THIS IS
- 2De noodmelding
- 3Eigen roepnaam
- 4ALL STATIONS of naam van het walstation, driemaal
- 5MAYDAY RELAY, driemaal
- 6Eigen naam, driemaal
Je meldt een MAYDAY op een havenkanaal. Na één minuut heeft de havenautoriteit nog niet bevestigd. Wat gebeurt er dan volgens het handboek?
Controle: 10 vragen
Vragen uit dit onderdeel, met uitleg na elk antwoord.
Gratis: les + 10 vragen · Exam Pass: alle 21 vragen, onbeperkt oefenexamens en herhaling van je fouten
Meer hierover
De volledige uitleg en de lessen per punt van de examenstof
Onderwerp 1 van 5
Eerst de rangorde: wat gaat voor?
Berichten over de veiligheid van mensenlevens gaan voor alles.
Daarom kondig je ze aan met een vast woord. De rangorde is: 1 noodverkeer (MAYDAY), 2 spoedverkeer (PAN PAN), 3 veiligheidsverkeer (SECURITE), 4 overig verkeer (Handboek 4.2).
De sleutelwoorden MAYDAY, MAYDAY RELAY, SILENCE MAYDAY, RECEIVED, SILENCE FINI, PAN PAN, SECURITE, THIS IS en ALL STATIONS gebruik je altijd ongewijzigd en onvertaald. De rest van het bericht spreek je in een taal die op die vaarweg is toegestaan. Het handboek geeft de uitspraak: MAYDAY "meedee", MAYDAY RELAY "meedee relais", SILENCE MAYDAY "sielans meedee", SILENCE FINI "sielans fienie", PAN PAN "pann pann" en SECURITE "sekurietee" (Handboek 4.2 en 4.2.1–4.2.3).
Nood is er als een mens of schip direct in gevaar is en meteen hulp nodig heeft. Wie verantwoordelijk is voor het schip, beslist of het een noodgeval is. Geen enkel voorschrift mag iemand tegenhouden om een mensenleven te redden of gevaar te voorkomen (Handboek 4.2.1).
Spoed (PAN PAN) gaat over de veiligheid van de bemanning of het schip zonder direct gevaar. Denk aan een ziekte zonder direct levensgevaar, of schade zonder direct gevaar, zoals vastgevaren zonder dat er lading te water raakt. Een veiligheidsbericht (SECURITE) is een belangrijke nautische waarschuwing of een belangrijke weerwaarschuwing, zoals dichte mist (Handboek 4.2.2, 4.2.3 en 5.3).
- Direct gevaar, meteen hulp nodig: MAYDAY.
- Veiligheid in het geding, maar geen direct gevaar: PAN PAN.
- Belangrijke nautische of weerwaarschuwing: SECURITE.
Onderwerp 2 van 5
MAYDAY op het binnenwater: noodoproep en noodmelding
Op de binnenwateren roep je, als dat kan, eerst het walstation op het kanaal voor nautische informatie op: dat is het kanaal van de verkeerspost of het blokkanaal.
Je mag de scheepvaart ook via een schip-schipkanaal waarschuwen; dat is kanaal 10, tenzij er een blokkanaal is aangewezen (Handboek 4.2.1; BPR art. 4.05 lid 4). Alle andere schepen houden radiostilte.
De noodoproep: "MAYDAY, MAYDAY, MAYDAY", dan "THIS IS", de naam van je schip driemaal en je roepnaam of een andere identificatie. Direct daarna de noodmelding: "MAYDAY", de naam van je schip, je roepnaam, je positie bij km, wat er aan de hand is, welke hulp je nodig hebt en andere nuttige informatie (Handboek 4.2.1.1).
Geef je als station dat zelf niet in nood is een noodmelding door, dan gebruik je MAYDAY RELAY: "MAYDAY RELAY" driemaal, "ALL STATIONS" of de naam van het walstation driemaal, "THIS IS", je eigen naam driemaal en je roepnaam. Daarna volgt de noodmelding met zoveel mogelijk dezelfde gegevens (Handboek 4.2.1.1).
DSC mag je op de binnenwateren niet gebruiken. Alleen op de grote wateren (Waddenzee, IJsselmeer, Ooster- en Westerschelde en Eems-Dollard) mag kanaal 70 vrijwillig worden gebruikt voor nood, spoed en veiligheid; kanaal 16 is daarnaast het afhandelingskanaal na een DSC-alarm (Handboek 1.11; Regeling frequentieruimte, bijlage 2 noot 9 en 14). De radiosimulator op deze site oefent de procedure op zee, op kanaal 16 en met DSC. Gebruik hem om de volgorde van een MAYDAY en PAN PAN en de spreekknop te oefenen. Op het binnenwater roep je zonder DSC op kanaal 10, het blokkanaal of het kanaal van de verkeerspost.
- Noodoproep: MAYDAY ×3, THIS IS, naam ×3, roepnaam.
- Noodmelding: MAYDAY, naam, roepnaam, positie bij km, soort noodgeval, benodigde hulp, verdere informatie.
- MAYDAY RELAY ×3, ALL STATIONS (of walstation) ×3, THIS IS, eigen naam ×3, roepnaam, dan de noodmelding.
Onderwerp 3 van 5
Bevestigen, radiostilte en afsluiten
Wie bevestigt een noodmelding?
Op het kanaal voor nautische informatie doet het walstation dat. Op een havenkanaal wacht je op de havenautoriteit; komt er binnen één minuut geen bevestiging, dan neemt een schip het noodverkeer over. Op een schip-schipkanaal bevestigt een schip in de buurt, zo: "MAYDAY", naam en roepnaam van het schip in nood, "THIS IS", eigen naam en roepnaam, "RECEIVED", "MAYDAY" (Handboek 4.2.1.2).
Stoort iemand het noodverkeer, dan kan de verkeerspost, de instantie die de hulpverlening coördineert, het schip in nood of een ander station radiostilte opleggen: "SILENCE MAYDAY", de naam van het storende schip of "ALL STATIONS", en weer "SILENCE MAYDAY". Daarna zend je niet meer op dat kanaal totdat gemeld is dat het gewone verkeer weer mag (Handboek 4.2.1.3).
Het station dat om radiostilte vroeg, meldt ook het einde: "MAYDAY", "ALL STATIONS" driemaal, "THIS IS", de eigen naam driemaal, de roepnaam, het tijdstip en tot slot "SILENCE FINI" (Handboek 4.2.1.4).
- Nautische informatie: het walstation bevestigt. Havenkanaal: na één minuut zonder bevestiging neemt een schip het over. Schip-schip: een schip in de buurt bevestigt.
- SILENCE FINI komt van het station dat de radiostilte heeft opgelegd.
Onderwerp 4 van 5
PAN PAN, SECURITE en de kanalen beschermen
Spoedverkeer: "PAN PAN" driemaal, de naam van het opgeroepen station of "ALL STATIONS" driemaal, "THIS IS", je eigen naam driemaal en je roepnaam.
Daarna de spoedmelding met je positie en wat er aan de hand is. Een veiligheidsbericht gaat net zo, maar begint met "SECURITE" driemaal (Handboek 4.2.2 en 4.2.3).
Voor medisch advies zijn de kanalen 23 en 83 aangewezen: de radiomedische dienst van het Nederlandse RCC in Den Helder (Regeling frequentieruimte, bijlage 2 noot 19). Bij opsporing en redding op de Noordzee en de grote binnenwateren is kanaal 67 het kanaal voor communicatie ter plaatse (noot 5).
Bescherm de kanalen. Stoor nooit noodverkeer en houd radiostilte als je er niet aan meedoet. Test zo weinig mogelijk, hoogstens 10 seconden. Zend nooit een vals alarm of een valse noodoproep. Is een alarm per ongeluk afgegaan, herroep het dan zodra je daarvoor een middel hebt (Handboek 4.1.4 en 4.2.1.3; Regeling frequentieruimte art. 8 lid 1 d en art. 9 lid 1 c).
- PAN PAN of SECURITE ×3, station of ALL STATIONS ×3, THIS IS, eigen naam ×3, roepnaam, dan het bericht.
- Radio Medisch Advies: RCC Den Helder, kanaal 23 en 83.
- SAR ter plaatse op de Noordzee en de grote wateren: kanaal 67.
Onderwerp 5 van 5
Oefen en ga verder
De beste plekken om dit onderdeel te oefenen. Als je klaar bent, breng één tik je terug naar de cursus.
- Radiosimulator (zeeprocedure op kanaal 16 met DSC: oefen de volgorde van een MAYDAY)Simulator
- Achtergrond: noodprocedures op zeeLes
- Achtergrond: DSC op zee (niet toegestaan op het binnenwater)Les
- Achtergrond: Engelse standaardzinnen bij nood en spoed op zeeLes
- Achtergrond: logboek en tests op zeeLes
- Achtergrond: zeegebieden en het GMDSS op zeeLes
Alle lessen per punt van de examenstof
- C1.2 Noodverkeer per radiotelefonie: noodoproep, noodmelding, bevestiging, MAYDAY RELAY, SAR-communicatie, radiostilte, beëindigen en valse alarmen herroepen
- C1.3 Spoed- en veiligheidsverkeer (PAN PAN en SECURITE), inclusief Radio Medisch Advies
- C1.4 Bescherming van de nood-, spoed- en veiligheidskanalen
- C4 Opsporing en redding: RCC, reddingsorganisaties en SAR-kanalen
Bronnen
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (2017): 4.1.2 en 4.1.4 discipline en test, 4.2 rangorde, 4.2.1 noodverkeer, 4.2.2 spoedverkeer, 4.2.3 veiligheidsbericht, 5.1–5.3 voorbeeldgesprekken · geraadpleegd
- Binnenvaartpolitiereglement: art. 4.05 lid 4 (schip-schipkanaal 10 of blokkanaal) en lid 9 (taal) · geraadpleegd
- Regeling gebruik van frequentieruimte met meldingsplicht 2015: art. 8 lid 1 d en art. 9 lid 1 c (geen valse alarmen, herroepen), bijlage 2 noten 5, 7, 9, 14, 19 en 25 (kanaal 67, 10, 70, 16, 23/83 en SAR) · geraadpleegd
- CBR, Exameneisen basiscertificaat marifonie per 1 oktober 2025: eindtermen C1.2, C1.3, C1.4 en C4 · geraadpleegd
Gecontroleerd aan de hand van de officiële bronnen op .