Beslis
Vier situaties op het water. Beslis eerst, lees dan waarom.
Je hoort constant ruis op kanaal 10, ook als niemand praat. Wat doe je?
De kern
- De knoppenAan, kanaal, volume, squelch, en dan kort de spreekknop.
- Squelch net zo ver dat de ruis stopt (Handboek 1.29).
- Op schip-schip automatisch 0,5 à 1 watt; op onder meer 18–28 en 31 zet je het zelf laag (noot 1).
- Geen dual watch, geen DSC; een combi in de binnenvaartstand (Handboek 1.26, 3.1e en 3.1f).
- De antenneRondstralend, verticaal en vrij van hoger metaal.
- Hoogstens 1,5 dB versterking (noot 1; Handboek 3.2.2).
- Minstens 4 meter van hoger uitstekend metaal, hoogstens 12 meter hoog (Handboek 3.2.2).
- Gestreken of schuin: minder bereik; houd de polarisatie gelijk (Handboek 3.2.2).
- Accu en zekeringEen volle accu en een hele zekering: anders zend je niets.
- Een portofoon heeft een beperkte accu en een klein bereik (Handboek 1.13).
- Oplaadbare batterij: de lader die de fabrikant aanbeveelt (Handboek 3.3.2).
- Doet de vaste marifoon niets, controleer dan stroom en zekering.
- Roepnaam, MMSI en ATISATIS = 9 + MMSI, één code per schip, verplicht op het binnenwater.
- Roepnaam, MMSI en codes staan op je registratiebewijs van RDI.
- MMSI: negen cijfers, de eerste drie zijn het MID (Handboek 1.19).
- ATIS gaat automatisch mee na het loslaten van de spreekknop (Handboek 1.4 en 3.5).
- Geen onjuiste identificatie; buiten het gebied van de Regionale Regeling mag ATIS uit (art. 9 lid 1a; noot 28).
Controleer wat je hebt gelezen
Wat doet de squelch (ruisonderdrukker) van je marifoon?
Uitgewerkte casus: Een nieuwe portofoon klaarmaken voor de sloep
Je hebt een sloep van 6 meter zonder vaste marifoon. Je koopt een maritieme portofoon voor tochten over de rivier en de kanalen. Je hebt je Basiscertificaat al en de portofoon is bij RDI geregistreerd. De brief met je registratiebewijs is net binnen.
Voordat je de oplossing leest: wat zou jij doen?
Waar of niet waar?
Beslis bij elke uitspraak voordat je het antwoord ziet.
ATIS is een extraatje dat ik uit kan zetten.
Een gestreken antenne werkt precies even goed.
Met scannen en dual watch mis ik niets.
Rondstralend, verticaal en vrij van hoger metaal.
Ik neem de ATIS-code van de vorige eigenaar over, dat scheelt werk.
Een volle accu en een hele zekering: anders zend je niets.
Aan, kanaal, volume, squelch, en dan kort de spreekknop.
Ik zet de squelch helemaal dicht, dan heb ik nooit last van ruis.
ATIS = 9 + MMSI, één code per schip, verplicht op het binnenwater.
Oefening: Je marifoon goed instellen
Je zet een marifoon klaar voor een tocht over het binnenwater. Kies steeds de juiste instelling.
Stap voor stap
Zet de stappen voor het klaarmaken van je marifoon in een logische volgorde.
- 1De marifoon aanzetten
- 2Het volume instellen
- 3Het kanaal kiezen
- 4De squelch net zo ver draaien dat de ruis stopt
Toon de oplossing
Eerst aan, dan het kanaal, dan het volume, en tot slot de squelch: die bepaalt vanaf welk signaal de luidspreker aangaat (Handboek 1.29).
Je hoort de hele tijd ruis uit de luidspreker, ook als niemand praat. Wat pas je aan?
Toon de oplossing
De squelch zet de luidspreker pas aan als het signaal boven een instelbare drempel komt. Draai hem net zo ver dat de ruis stopt (Handboek 1.29).
Je MMSI heeft negen cijfers. Uit hoeveel cijfers bestaat je ATIS-code op het binnenwater?
Toon de oplossing
De ATIS-code is het cijfer 9 met daarachter de MMSI van negen cijfers: samen tien cijfers. Voorbeeld uit het Handboek: 9220278025 (Handboek 1.19).
Je combi-marifoon staat nog in de zeestand van je vakantie. Je vaart nu over een kanaal. Wat doe je?
Toon de oplossing
Een maritiem scheepsstation mag je op het binnenwater niet gebruiken. Een combi-marifoon kies je dus in de binnenvaartstand (Handboek 1.26).
Nu zelf
Nu zonder hulp. Je vriend vraagt je zijn boot na te lopen voor de tocht.
De antenne zit vlak onder een hoge metalen mast die erboven uitsteekt. Wat klopt?
Je vriend wil ATIS uitzetten, omdat hij het piepje na elke zin vervelend vindt. Wat zeg je?
De spreekknop van zijn oude marifoon kun je vastzetten, zodat hij blijft zenden. Wat klopt?
Controle: 10 vragen
Vragen uit dit onderdeel, met uitleg na elk antwoord.
Gratis: les + 10 vragen · Exam Pass: alle 20 vragen, onbeperkt oefenexamens en herhaling van je fouten
Meer hierover
De volledige uitleg en de lessen per punt van de examenstof
Onderwerp 1 van 5
De knoppen van je marifoon
Zet de marifoon aan, kies het kanaal en stel het volume in. Met de ruisonderdrukker, de squelch, bepaal je vanaf welke signaalsterkte de luidspreker aangaat (Handboek 1.29).
Draai je de squelch te ver open, dan hoor je de hele tijd ruis. Draai je hem te ver dicht, dan mis je zwakke stations. Zet hem dus net op het punt waar de ruis stopt.
Je zendt met de spreekknop. Die heeft een veer en kan niet vastgezet worden (Handboek 3.2.1). Houd hem niet langer ingedrukt dan nodig (Handboek 4.1.2).
Het zendvermogen ligt bij een vaste marifoon tussen 0,5 en 25 watt. Op de schip-schipkanalen, havenkanalen en kanalen aan boord gaat het automatisch terug naar 0,5 à 1 watt. Op onder meer de kanalen 18 tot en met 28 en 31 zet je het zelf, of laat je het automatisch, terug naar 0,5 à 1 watt (Regeling meldingsplicht bijlage 2, noot 1; Handboek 3.4). Gebruik de stand laag dus waar dat moet, en houd het vermogen op nautische informatie zo laag mogelijk (Handboek 4.1.2).
Dual watch, beurtelings luisteren op twee kanalen, is op het binnenwater niet toegestaan (Handboek 3.1e; noot 2). Scannen werkt net zo: ook dan luister je beurtelings. Moet je op meer kanalen tegelijk uitluisteren, dan moet dat echt gelijktijdig kunnen (Handboek 3.1d en 3.1e). DSC is in de binnenvaart niet toegestaan (Handboek 3.1f). Een combi-marifoon zet je op het binnenwater in de binnenvaartstand: een zee-marifoon mag je op het binnenwater niet gebruiken (Handboek 1.26).
- Squelch: net zo ver dat de ruis stopt.
- Spreekknop: met veer, niet vastzetten, kort indrukken.
- Laag vermogen (0,5 à 1 watt) op schip-schip; geen dual watch, geen DSC.
- Combi-marifoon: binnenvaartstand.
Onderwerp 2 van 5
Antenne en kabel
De antenne van een marifoon of portofoon is verticaal gepolariseerd en rondstralend: hij zendt in alle richtingen even goed (Regeling meldingsplicht art. 9 lid 1h).
De versterking is hoogstens 1,5 dB ten opzichte van een halvegolfdipool (noot 1; Handboek 3.2.2).
Een vaste antenne moet vrij staan: minstens 4 meter van grote metalen constructies die erboven uitsteken. Het hoogste punt staat niet meer dan 12 meter boven het vlak van het inzinkingsmerk. Zet je de antenne lager voor een brug, let er dan op dat de polarisatie niet verandert. Een lager of schuin gezette antenne kan het bereik verminderen (Handboek 3.2.2). Heb je meer marifoons aan boord, zorg dan dat de antennes elkaar niet storen.
Sluit je een externe marifoonantenne aan op een portofoon, dan zet je het vermogen op de meeste kanalen terug tot 1 watt (Regeling meldingsplicht bijlage 2, noot 3).
De coaxkabel brengt het signaal van de marifoon naar de antenne. Een beschadigde kabel of een losse of natte connector kan je bereik flink verkleinen. Controleer kabel en connectoren daarom geregeld.
- Rondstralend en verticaal, hoogstens 1,5 dB.
- Minstens 4 meter vrij van hoger metaal, hoogstens 12 meter hoog.
- Antenne gestreken? Dan kan je bereik kleiner zijn.
Onderwerp 3 van 5
Accu, lader en zekering
Een portofoon is een draagbare marifoon met eigen antenne en stroomvoorziening.
Hij heeft een beperkte accucapaciteit en een kleine reikwijdte (Handboek 1.13). De batterij kan vast in het toestel zitten. Het kan een gewone of een oplaadbare batterij zijn; bij een oplaadbare batterij hoort een lader die de fabrikant aanbeveelt (Handboek 3.3.2 en 3.3.3).
Laad de accu van je portofoon op voordat je vertrekt en neem de juiste lader mee. Een vaste marifoon krijgt zijn stroom van de boordaccu en is meestal met een zekering beveiligd. Doet de marifoon het niet, kijk dan eerst of de stroom erop staat en of de zekering heel is. Vervang een kapotte zekering alleen door een van dezelfde waarde, en zoek uit waarom hij doorsloeg.
- Portofoon: beperkte accu, klein bereik.
- Oplaadbare batterij: gebruik de lader die de fabrikant aanbeveelt.
- Marifoon dood? Controleer stroom en zekering.
Onderwerp 4 van 5
Wie ben je? Roepnaam, MMSI en ATIS
Bij de registratie bij RDI krijg je een roepnaam: een combinatie van letters of cijfers die je station identificeert.
Die staat op je registratiebewijs, samen met zo nodig je MMSI en de codes om in de marifoon te programmeren (Regeling meldingsplicht art. 6 lid 3; RDI).
Een MMSI is een uniek nummer van negen cijfers. De eerste drie cijfers zijn het MID (Maritime Identification Digit): dat geeft aan welke autoriteit het nummer heeft toegekend (Handboek 1.19; Regeling meldingsplicht art. 1).
ATIS (Automatic Transmitter Identification System) zendt automatisch je identificatie uit zodra je de spreekknop loslaat, op alle ingeschakelde kanalen (Handboek 1.4 en 3.5). Per schip is er één ATIS-code. In het gebied van de Regionale Regeling is de ATIS-code het cijfer 9 met daarachter je MMSI. Het Handboek geeft als voorbeeld: MMSI 220278025 wordt ATIS-code 9220278025 (Handboek 1.19).
ATIS is op het binnenwater verplicht. Je marifoon binnenvaart, combi-marifoon en portofoon gebruiken de identificatie die de overheid je heeft gegeven (Regeling meldingsplicht art. 9 lid 1i; Handboek 1.19). De eigenaar zorgt voor marifoons die ATIS kunnen uitzenden en voor geldige codes. Een onjuiste of misleidende identificatie is verboden (art. 9 lid 1a), en verkeerd programmeren kan een boete opleveren (Ondernemersplein). Buiten het gebied van de Regionale Regeling mogen ATIS en de automatische vermogensreductie uit staan (noot 28).
- Roepnaam en codes: op het registratiebewijs van RDI.
- MMSI: negen cijfers, de eerste drie zijn het MID.
- ATIS-code: 9 + MMSI, automatisch verzonden na het loslaten van de spreekknop.
Onderwerp 5 van 5
Oefen en ga verder
De beste plekken om dit onderdeel te oefenen. Als je klaar bent, breng één tik je terug naar de cursus.
Bronnen
- Handboek voor de radiocommunicatie in de binnenvaart, algemeen deel (2017): 1.4, 1.13, 1.19, 1.26, 1.29, 3.1, 3.2.1–3.2.2, 3.3, 3.4, 3.5 en 4.1.2 · geraadpleegd
- Regeling gebruik van frequentieruimte met meldingsplicht 2015: art. 1 (ATIS, MMSI), 6 lid 3, 9 lid 1a, h, i en j, en bijlage 2, noten 1–3 en 28 · geraadpleegd
- RDI, Stappenplan marifoon: registratiebewijs met roepnaam, MMSI en codes · geraadpleegd
- Ondernemersplein, Regels voor marifoongebruik: registratie en verkeerd programmeren · geraadpleegd
- CBR, Exameneisen basiscertificaat marifonie per 1 oktober 2025: eindtermen B1 en D6 · geraadpleegd
Gecontroleerd aan de hand van de officiële bronnen op .