Uitkijk, veilige vaart, gevaar voor aanvaring en maatregelen om een aanvaring te voorkomen

De regel in gewone woorden

Hoe begin je?COLREG zegt dat je doelmatig en ruim op tijd moet handelen, de Regels van dit deel moet volgen en goed zeemanschap moet gebruiken.
Hoe groot moet de wijziging zijn?Wijzig koers en/of snelheid voldoende zodat de wijziging direct waarneembaar is met het oog of door radar; vermijd kleine opeenvolgende wijzigingen. Met voldoende manoeuvreerruimte op zee kan alleen koers wijzigen het doeltreffendst zijn als je tijdig en aanzienlijk handelt en geen nieuwe situatie van dicht bij elkaar komende vaartuigen veroorzaakt.
Wat controleer je daarna?Je moet op een veilige afstand passeren en de doeltreffendheid controleren totdat het andere vaartuig uiteindelijk voorbij en vrij is. Verminder zo nodig de vaart, stop of keer de voortstuwing om.
Wat als je niet mag hinderen?Handel wanneer de omstandigheden dat vereisen vroegtijdig om voldoende manoeuvreerruimte op zee te geven voor de veilige passage van het andere vaartuig; de verplichting blijft gelden wanneer er aanvaringsgevaar bestaat.

Voorspelde opties vergelijken een koersverandering met gecombineerde koers- en snelheidsveranderingen bij een ondiepte. De schepen tonen mogelijke toekomstige posities. De schets bewijst geen numerieke passeerafstand en beveelt niet altijd een kleinere draai aan.

Veelgemaakte fouten

Fout: "Meerdere kleine wijzigingen tonen je bedoeling beter."
Goed: Maak een wijziging die groot genoeg is om met het oog of door radar direct waarneembaar te zijn.
Fout: "Alleen koers wijzigen is altijd het doeltreffendst."
Goed: Dat kan alleen zo zijn met manoeuvreerruimte op zee, voldoende tijd, een aanzienlijke actie en zonder een nieuwe situatie van dicht bij elkaar komende vaartuigen.
Fout: "Een vaartuig dat niet mag hinderen, is vrijgesteld zodra er aanvaringsgevaar bestaat."
Goed: Het moet vroegtijdig handelen om ruimte te geven en blijft verplicht de Regels te volgen.

Examentips en interpretatie

Als je "kleine wijzigingen" ziet, zoek dan de valstrik: de wijziging moet groot en direct waarneembaar zijn.
"Alleen koers" vereist vier aanwijzingen: manoeuvreerruimte op zee, voldoende tijd, een aanzienlijke actie en geen nieuwe situatie van dicht bij elkaar komende vaartuigen.
Bij "niet hinderen" moet je vroegtijdige actie om ruimte te geven onderscheiden van de plicht die blijft gelden wanneer er gevaar bestaat.

Hoe lees je het

Lees "alleen koers" als een voorwaardelijke mogelijkheid, niet als een automatisch antwoord zodra aanvaringsgevaar ontstaat.

Als je een aanvaring moet vermijden of de situatie moet beoordelen, staat de Regel toe de vaart te verminderen, te stoppen of de voortstuwing om te keren.

Kernpunten

Eerste actie: doelmatig, ruim op tijd en goed zeemanschap.
Kleine opeenvolgende wijzigingen → niet direct waarneembaar.
Alleen koers → manoeuvreerruimte op zee, tijdig, aanzienlijk, geen nieuwe situatie van dicht bij elkaar komende vaartuigen.
Zo nodig → vaart verminderen, stoppen of voortstuwing omkeren.

Test je kennis

3 vragen om het te controleren. Kies een antwoord en je ziet waarom.

Vraag 1/3

Wanneer kan alleen koers wijzigen de doeltreffendste actie zijn?

Officiële tekst

IMO COLREG 1972 Overheid.nl – Internationale Bepalingen ter voorkoming van aanvaringen op zee (2016)

De volledige tekst van het voorschrift, overgenomen uit de hieronder vermelde officiële bron.

a Alle maatregelen ter vermijding van aanvaringen moeten worden genomen in overeenstemming met de voorschriften van dit Deel, en dienen, indien de omstandigheden zulks toelaten, doelmatig te zijn en ruim op tijd te worden genomen, daarbij goed rekening houdend met de gebruiken van goed zeemanschap. b Elke verandering van koers en/of vaart ter vermijding van aanvaring dient, indien de omstandigheden zulks toelaten, groot genoeg te zijn om gemakkelijk waarneembaar te zijn voor een ander schip waarop met het oog of met behulp van radar wordt waargenomen; een opeenvolging van kleine veranderingen van koers en/of vaart dient te worden vermeden. c Indien daarvoor voldoende ruimte is, kan een koersverandering alléén de meest doeltreffende maatregel zijn om te vermijden dat men elkaar te dicht nadert, mits de maatregel bijtijds wordt genomen, de koersverandering ruim is en niet leidt tot een andere situatie waarin men elkaar te dicht nadert. d De maatregelen genomen ter vermijding van aanvaring met een ander schip dienen zodanig te zijn dat zij leiden tot het voorbijvaren op veilige afstand. De doeltreffendheid van de maatregelen dient zorgvuldig te worden gecontroleerd totdat het andere schip geheel is gepasseerd en goed vrij is. e Indien zulks noodzakelijk is ter vermijding van aanvaring of om meer tijd te verkrijgen ter beoordeling van de situatie dient een schip vaart te minderen of de vaart er geheel uit te halen door te stoppen of achteruit te slaan. f (i) Een schip dat op grond van een van deze voorschriften de doorvaart of de veilige doorvaart van een ander schip niet mag belemmeren dient, wanneer de omstandigheden zulks vereisen, bijtijds maatregelen te nemen om voldoende ruimte te laten voor de veilige doorvaart van het andere schip. (ii) Een schip dat de doorvaart of de veilige doorvaart van een ander schip niet mag belemmeren is niet ontheven van deze verplichting als het het andere schip nadert zodanig dat gevaar voor aanvaring ontstaat en dient, wanneer het maatregelen neemt, ten volle rekening te houden met de maatregelen die volgens de voorschriften van dit Deel vereist kunnen zijn. (iii) Een schip waarvan de doorvaart niet mag worden belemmerd blijft ten volle verplicht de voorschriften van dit Deel na te leven wanneer de twee schepen elkaar naderen zodanig dat gevaar voor aanvaring ontstaat.

Bron:

Overheid.nl – Internationale Bepalingen ter voorkoming van aanvaringen op zee (2016)

Oorspronkelijke Engelse tekst

(a) Any action taken to avoid collision shall be taken in accordance with the Rules of this Part and shall, if the circumstances of the case admit, be positive, made in ample time and with due regard to the observance of good seamanship. (b) Any alteration of course and/or speed to avoid collision shall, if the circumstances of the case admit, be large enough to be readily apparent to another vessel observing visually or by radar; a succession of small alterations of course and/or speed should be avoided. (c) If there is sufficient sea room, alteration of course alone may be the most effective action to avoid a close-quarters situation provided that it is made in good time, is substantial and does not result in another close-quarters situation. (d) Action taken to avoid collision with another vessel shall be such as to result in passing at a safe distance. The effectiveness of the action shall be carefully checked until the other vessel is finally past and clear. (e) If necessary to avoid collision or allow more time to assess the situation, a vessel shall slacken her speed or take all way off by stopping or reversing her means of propulsion. (f) (i) A vessel which, by any of these rules, is required not to impede the passage or safe passage of another vessel shall, when required by the circumstances of the case, take early action to allow sufficient sea room for the safe passage of the other vessel. (ii) A vessel required not to impede the passage or safe passage of another vessel is not relieved of this obligation if approaching the other vessel so as to involve risk of collision and shall, when taking action, have full regard to the action which may be required by the rules of this part. (iii) A vessel, the passage of which is not to be impeded remains fully obliged to comply with the rules of this part when the two vessels are approaching one another so as to involve risk of collision.