IALACOLREG
Academy

Onderdeel 2 van 5

Kanalen en hun gebruik

Op het binnenwater is kanaal 10 je kanaal voor andere schepen, bij bruggen en sluizen luister je op het aangegeven kanaal, en DSC gebruik je niet.

Een motorkruiser wacht voor een gesloten hefbrug met één rood licht; de schipper praat in de microfoon van de marifoon.
Illustratieve afbeelding

Beslis

Vier situaties op het water. Beslis eerst, lees dan waarom.

Je wilt een vrachtschip op een kanaal vragen hoe jullie elkaar passeren. Er is geen blokkanaal. Welk kanaal?

De kern

  1. Wie praat met wieScheepsstations, walstations en verkeersposten, in vier categorieën.
    1. Categorieën: schip-schip, nautische informatie, schip-havenautoriteiten en aan boord (Handboek 1.7).
    2. Een verkeerspost neemt meldingen aan, ook noodoproepen, en informeert over de vaarweg (Handboek 1.22).
    3. Walstations noem je plaats eerst, dan dienst: 'Koblenz Sluis' (Handboek 4.1).
    4. AIS wisselt automatisch identiteit en vaargegevens uit (Handboek 1.14).
    Achtergrond: GMDSS en de zeegebieden
  2. Frequentie en bereikVHF ligt rond 156–162 MHz en reikt ongeveer zover als de zichtlijn.
    1. 1 MHz = 1.000 kHz = 1.000.000 Hz; kanaal 10 is 156,500 MHz (Handboek tabel 1).
    2. Simplex: één frequentie, om de beurt. Semi-duplex: twee frequenties (Handboek 1.27–1.28).
    3. Hoge antenne, groter bereik; een gestreken antenne kan het bereik verminderen (Handboek 3.2.2).
    Achtergrond: VHF en DSC op zee
  3. Spraak ja, DSC neeBinnen praat je met spraak en ATIS; DSC is niet toegestaan.
    1. DSC hoort bij het GMDSS op zee en mag niet in de binnenvaart (Handboek 1.11 en 3.1f).
    2. Uitzondering: kanaal 70 vrijwillig op de grote wateren (Regeling meldingsplicht bijlage 2, noot 9).
    3. AIS is datacommunicatie, klasse A of klasse B (Handboek 1.14).
    Oefen de knoppen in de simulator (zee-procedure; binnen kanaal 10, zonder DSC)
  4. Kanalen om te onthouden10 voor schepen, 18/20/22 voor brug en sluis, 31 voor de jachthaven, 77 en 72 voor een praatje.
    1. 10 is schip-schip en oproepkanaal, tenzij een blokkanaal is aangewezen; 13 is de uitwijk (noten 7 en 8; BPR art. 4.05 lid 4).
    2. 15 en 17 niet op kleine schepen; 70 alleen vrijwillig voor DSC op de grote wateren; 16 is binnen geen oproepkanaal, wel afhandeling na een DSC-alarm (noten 9, 13 en 14).
    3. Geen dual watch (Handboek 3.1e).
    4. Op schip-schip zakt het vermogen automatisch naar 0,5 à 1 watt (noot 1).
    Achtergrond: de radiosimulator gebruiken

Controleer wat je hebt gelezen

Vraag 1/3

Je wilt met een ander schip afspreken aan welke kant jullie elkaar passeren. Tot welke categorie hoort dat gesprek?

Uitgewerkte casus: Een dagtocht: van de jachthaven via brug en sluis de rivier op

Je vertrekt overdag met je motorboot van 9 meter uit een jachthaven aan een kanaal. Onderweg kom je een beweegbare brug en een sluis tegen. Daarna vaar je een rivier op waar ook vrachtschepen varen. Er is geen blokkanaal aangewezen.

Voordat je de oplossing leest: wat zou jij doen?

    Waar of niet waar?

    Beslis bij elke uitspraak voordat je het antwoord ziet.

    1. Binnen praat je met spraak en ATIS; DSC is niet toegestaan.

    2. Met DSC stuur ik op het kanaal snel een alarm.

    3. Met dual watch luister ik op kanaal 10 en het sluiskanaal tegelijk.

    4. Scheepsstations, walstations en verkeersposten, in vier categorieën.

    5. Ik zet mijn vermogen op hoog, dan hoort het vrachtschip me beter op kanaal 10.

    6. Kanaal 15 en 17 zijn handig om met mijn bemanning op de kant te praten.

    7. 10 voor schepen, 18/20/22 voor brug en sluis, 31 voor de jachthaven, 77 en 72 voor een praatje.

    8. Op het binnenwater roep ik andere schepen op via kanaal 16, net als op zee.

    9. VHF ligt rond 156–162 MHz en reikt ongeveer zover als de zichtlijn.

    Oefening: Welk kanaal, welke frequentie?

    Je kiest steeds het goede kanaal voor de situatie op het binnenwater. Eén stap gaat over de frequentie.

    Stap voor stap

    1. Je wilt een koersafspraak maken met een duwbak op een kanaal waar geen blokkanaal is aangewezen. Welk kanaal?

      Toon de oplossing

      Kanaal 10 is het eerste schip-schipkanaal, tenzij een ander kanaal als blokkanaal is aangewezen (BPR art. 4.05 lid 4; Handboek tabel 2).

    2. Kanaal 10 is een simplexkanaal. Op welke frequentie zendt een schip op kanaal 10?

      Toon de oplossing

      Kanaal 10 zendt en ontvangt op 156,500 MHz: één frequentie, dus simplex (Handboek tabel 1).

    3. Je wilt vanaf je sloep van 7 meter met je partner op het voordek praten over het aanleggen. Mag je kanaal 15 of 17 gebruiken?

      Toon de oplossing

      Kanaal 15 en 17 zijn alleen voor communicatie aan boord, maar niet aan boord van kleine schepen korter dan 20 meter (Regeling meldingsplicht bijlage 2, noot 13).

    4. Je wilt tegelijk op kanaal 10 en op het kanaal van de verkeerspost luisteren. Hoe doe je dat?

      Toon de oplossing

      Dual watch, beurtelings luisteren op twee kanalen, is niet toegestaan. Wie op meer kanalen tegelijk moet uitluisteren, moet dat tegelijk kunnen doen (Handboek 3.1d en 3.1e).

    Nu zelf

    Nu zonder hulp. Je vaart een dag over het IJsselmeer en daarna een kanaal op.

    1. Je marifoon binnenvaart heeft geen DSC. Een vriend vraagt of DSC op het IJsselmeer helemaal verboden is. Wat zeg je?

    2. Op het kanaal zie je bij een sluis een bord met een marifoon en het getal 22. Wat betekent dat?

    3. Zet de kanalen in de volgorde van deze dag: eerst de havenmeester, dan de sluis, dan een koersafspraak met een vrachtschip, dan een praatje met een vriend.

      1. 1Kanaal 77
      2. 2Kanaal 22
      3. 3Kanaal 10
      4. 4Kanaal 31

    Controle: 10 vragen

    Vragen uit dit onderdeel, met uitleg na elk antwoord.

    Gratis: les + 10 vragen · Exam Pass: alle 20 vragen, onbeperkt oefenexamens en herhaling van je fouten

    Meer hierover

    De volledige uitleg en de lessen per punt van de examenstof

    Onderwerp 1 van 5

    Met wie praat je? Stations en soorten verkeer

    Jouw marifoon aan boord is een scheepsstation: een installatie aan boord van een schip dat niet permanent gemeerd ligt (Handboek 1.6).

    Een walstation is een station dat niet bedoeld is om te gebruiken terwijl het beweegt (Handboek 1.17). Walstations noem je met eerst de plaatsnaam en dan de dienst, bijvoorbeeld 'Koblenz Sluis' (Handboek 4.1).

    Een verkeerspost of verkeerscentrale neemt meldingen van de scheepvaart aan, ook noodoproepen, en informeert schepen over de toestand van de vaarweg. Een verkeerspost kan het verkeer ook begeleiden (Handboek 1.22). Het Nederlandse Redding Coördinatie Centrum (RCC) zit in Den Helder; voor de radiomedische dienst zijn de kanalen 23 en 83 aangewezen (Regeling meldingsplicht bijlage 2, noot 19). In havens praat je met de havenautoriteit.

    Op het binnenwater zijn er vier categorieën. Schip-schip: verbindingen tussen schepen, bijvoorbeeld koersafspraken. Nautische informatie: verbindingen met de vaarwegbeheerders, zoals verkeersposten, sluizen en bruggen. Schip-havenautoriteiten: verbindingen met de haven, bijvoorbeeld voor een ligplaats. Communicatie aan boord: verbindingen binnen een schip of een duw- of sleepcombinatie (Handboek 1.7).

    Daarnaast is er AIS: schepen sturen automatisch hun identiteit, positie en manoeuvres naar elkaar en naar de wal, om aanvaringen te voorkomen (Handboek 1.14). En natuurlijk is er noodverkeer, dat altijd voorrang heeft boven alles (Handboek 4.2).

    • Scheepsstation: jouw marifoon aan boord. Walstation: een station aan de wal.
    • Verkeerspost: neemt meldingen aan, ook noodoproepen, en informeert over de vaarweg.
    • Vier categorieën: schip-schip, nautische informatie, schip-havenautoriteiten en aan boord.

    Bronnen

    Gecontroleerd aan de hand van de officiële bronnen op .