Ναυτικές γνώσεις, χάρτης και καιρός

Θέμα 1 από 10

Ξεκίνα από τον χάρτη: πού είσαι και τι διαβάζεις

Το γεωγραφικό σου στίγμα είναι ένα ζεύγος συντεταγμένων: πλάτος φ και μήκος λ. Το πλάτος είναι η γωνιακή απόσταση βόρεια ή νότια του ισημερινού, από 0° έως 90°.

Το μήκος είναι η γωνιακή απόσταση ανατολικά ή δυτικά του μεσημβρινού του Greenwich, από 0° έως 180°. Γράφεις πάντα και το ημισφαίριο. Μία μοίρα έχει 60 πρώτα λεπτά (1° = 60′).

Στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο έχεις βόρειο πλάτος και ανατολικό μήκος. Οι τιμές πλάτους αυξάνονται προς βορρά και οι τιμές μήκους προς ανατολάς. Στον συνηθισμένο χάρτη Mercator διαβάζεις πλάτος στα πλαϊνά περιθώρια και μήκος στο πάνω ή κάτω περιθώριο. Δεν αλλάζεις τη σειρά τους όταν μεταφέρεις στίγμα από GPS σε χάρτη. Πριν το μεταφέρεις, έλεγξε ότι GPS και χάρτης χρησιμοποιούν συμβατό οριζόντιο γεωδαιτικό σύστημα αναφοράς (datum) ή εφάρμοσε τη διόρθωση που δίνει ο χάρτης. Δεν θεωρείς το WGS84 συμβατό με κάθε παλιό χάρτη· αυτός ο έλεγχος διαφέρει από το επίπεδο αναφοράς των βαθών.

Τους ελληνικούς επίσημους ναυτικούς χάρτες εκδίδει η Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού. Στον τίτλο και στις σημειώσεις του χάρτη βρίσκεις κλίμακα, μονάδα βαθών και επίπεδο αναφοράς. Η κλίμακα 1:25 000 είναι μεγαλύτερη και συνήθως λεπτομερέστερη από την 1:100 000: για μια είσοδο λιμένα αναζητάς κατάλληλο χάρτη μεγάλης κλίμακας.

Η ισοβαθής ενώνει σημεία ίδιου χαρτογραφημένου βάθους. Το βύθισμα του σκάφους και το βάθος του χάρτη δεν είναι το ίδιο μέγεθος: χρειάζεσαι επαρκές νερό κάτω από την καρίνα, με περιθώριο για κύμα και μεταβολή στάθμης. Δεν υποθέτεις ότι κάθε χάρτης χρησιμοποιεί μέτρα ούτε ότι το χαρτογραφημένο βάθος ισούται πάντα με το στιγμιαίο βάθος.

• Πριν τον πλου ελέγχεις έκδοση, καταχωρισμένες διορθώσεις και τις σχετικές Αγγελίες και Προαγγελίες της Υδρογραφικής Υπηρεσίας. Πρόσφατη αγορά δεν σημαίνει ενημερωμένος χάρτης.
• Στίγμα εξάσκησης 37°20,0′ N, 024°10,0′ E: πρώτα βρίσκεις τον παράλληλο πλάτους, μετά τον μεσημβρινό μήκους· η τομή είναι το σημείο.
• Ένα διεθνές ναυτικό μίλι (NM) είναι ακριβώς 1 852 m. Στη συνήθη εργασία παράκτιου χάρτη χρησιμοποιείς 1′ πλάτους περίπου ως 1 NM.

Θέμα 2 από 10

Τρεις Βορράδες και μια πορεία που μπορείς να ελέγξεις

Ο αληθής Βορράς ακολουθεί τον γεωγραφικό μεσημβρινό.

Ο μαγνητικός Βορράς σχετίζεται με το γήινο μαγνητικό πεδίο. Ο Βορράς πυξίδας περιλαμβάνει και την επίδραση του ίδιου του σκάφους στην πυξίδα. Έτσι ξεχωρίζεις αληθή πορεία ζλ, μαγνητική ζμ και πορεία πυξίδας ζπ. Η μαγνητική πορεία είναι η γωνία από τον μαγνητικό Βορρά προς τη διεύθυνση της πορείας, δεξιόστροφα.

Στο κυκλικό σύστημα μετράς πορεία και διόπτευση από 000° έως λίγο πριν τις 360°, δεξιόστροφα από τον αντίστοιχο Βορρά: ανατολή 090°, νότος 180°, δύση 270°. Η διόπτευση δείχνει προς ένα αντικείμενο· η πορεία περιγράφει τη διεύθυνση πλεύσης σου. Η σχετική διόπτευση αναφέρεται στην πλώρη και δεν είναι αυτομάτως αληθής διόπτευση. Σε παράλλαξη ένας φάρος βρίσκεται στο εγκάρσιο του σκάφους, δεξιά ή αριστερά, δηλαδή περίπου 90° από την πλώρη.

Το ανεμολόγιο του χάρτη σε βοηθά να διαβάσεις διευθύνσεις. Η απόκλιση είναι η γωνία μεταξύ αληθούς και μαγνητικού Βορρά· την ενημερώνεις με το έτος και την ετήσια μεταβολή της συγκεκριμένης ένδειξης. Η παρεκτροπή οφείλεται στο σκάφος και διαβάζεται στον πίνακα της πυξίδας για τη συγκεκριμένη πλώρη. Με ανατολικές διορθώσεις θετικές και δυτικές αρνητικές: ζλ = ζπ + παρεκτροπή + απόκλιση. Επαναφέρεις το αποτέλεσμα στον κύκλο 000°–359°.

Η αναμέτρηση ξεκινά από γνωστό στίγμα και προχωρά με πορεία, ταχύτητα και χρόνο. Διορθώνεις την εκτίμηση για ρεύμα και έκπτωση από άνεμο όταν έχεις αξιόπιστα δεδομένα. Σφάλμα αρχικού στίγματος, πυξίδας, ταχύτητας, χρόνου ή εκτίμησης ρεύματος αυξάνει την αβεβαιότητα. Το πού δείχνει η πλώρη, η κίνηση ως προς το νερό και η πορεία ως προς τον βυθό μπορεί να διαφέρουν.

• Ελέγχεις την αναμέτρηση με παρατηρημένο στίγμα: κατάλληλες διασταυρούμενες διοπτεύσεις, ευθυγραμμίσεις και αποστάσεις ή ελεγμένο GNSS/GPS. Καμία μέθοδος δεν είναι ακριβέστερη σε όλες τις συνθήκες· μετράνε η γεωμετρία και τα σφάλματα.
• Μια ευθυγράμμιση δύο αναγνωρισμένων σταθερών σημείων δίνει γραμμή θέσης, όχι μόνη της μοναδικό στίγμα. Δεύτερη ανεξάρτητη γραμμή θέσης δίνει τομή, τρίτη βοηθά στον έλεγχο.
• Στο παράδειγμα ζπ 080°, παρεκτροπή 2° W και απόκλιση 4° E: ζλ = 080° − 2° + 4° = 082°. Πρόκειται για δεδομένα εξάσκησης, όχι σημερινές διορθώσεις ελληνικού χάρτη.

Θέμα 3 από 10

Μέτρα την απόσταση και μετά βρες τον χρόνο

Ο κόμβος (kn) είναι μονάδα ταχύτητας: 1 NM ανά ώρα.

Η πορεία μετριέται σε μοίρες, η απόσταση σε ναυτικά μίλια και ο χρόνος στην ίδια μονάδα που χρησιμοποιείς στον τύπο. Απόσταση = ταχύτητα × χρόνος, χρόνος = απόσταση ÷ ταχύτητα, ταχύτητα = απόσταση ÷ χρόνος.

Στον χάρτη Mercator παίρνεις με τον ναυτικό διαβήτη, τον κουμπάσο, την απόσταση μεταξύ δύο σημείων. Μεταφέρεις το άνοιγμα στην κλίμακα πλάτους κοντά στο μέσο πλάτος της διαδρομής. Για μεγάλη απόσταση ανοίγεις τον διαβήτη σε γνωστό βήμα, μετράς διαδοχικά βήματα και προσθέτεις το υπόλοιπο. Δεν χρησιμοποιείς την κλίμακα μήκους σαν κλίμακα μιλίων.

Χρησιμοποιείς ταχύτητα ως προς τον βυθό για χρόνο άφιξης σε γεωγραφικό σημείο. Αν η άσκηση αποκλείει άνεμο και ρεύμα, η δοσμένη σταθερή ταχύτητα αρκεί. Η κατεύθυνση της πορείας από μόνη της δεν αλλάζει τη διαίρεση απόστασης με ταχύτητα. Στη θάλασσα προσθέτεις πραγματικό περιθώριο και δεν βασίζεις όλο τον σχεδιασμό στη μέγιστη ταχύτητα.

• 18 NM με σταθερά 12 kn: 18 ÷ 12 = 1,5 ώρα = 1 ώρα και 30 λεπτά.
• 0,5 ώρα είναι 30 λεπτά· 0,2 ώρα είναι 12 λεπτά. Για μετατροπή από ώρες σε λεπτά πολλαπλασιάζεις επί 60.
• Τρία βήματα κουμπάσου των 2 NM και υπόλοιπο 0,7 NM δίνουν 6,7 NM.

Θέμα 4 από 10

Σύμβολα βυθού και φάροι: διάβαζε ολόκληρη την ένδειξη

Για ύφαλο, σκόπελο ή ξέρα κοιτάς το ακριβές σύμβολο, τη μονάδα και το βάθος, όχι μόνο το καθημερινό όνομα.

Το INT 1, ενότητα K, διακρίνει βράχο που προεξέχει, βράχο που αποκαλύπτεται, βράχο στο επίπεδο αναφοράς και μονίμως κατακλυσμένο κίνδυνο. Στα έντυπα σύμβολα INT, βράχος στο επίπεδο αναφοράς δηλώνεται με σταυρό και τέσσερις τελείες (K12), ενώ επικίνδυνος κατακλυσμένος βράχος άγνωστου βάθους με απλό σταυρό (K13). Γνωστό βάθος συνοδεύει την κατάλληλη ένδειξη βράχου (K14–15). Δεν αντικαθιστάς όλους τους βράχους με ένα ενιαίο «Χ» ούτε μεταφέρεις αυτούσια τα έντυπα σύμβολα στην οθόνη ECDIS.

Πολλοί κοντινοί βράχοι ή ύφαλοι μπορούν να αποδίδονται ως ομάδα, με όριο κινδύνου και επιμέρους σύμβολα ή βάθη. Η εστιγμένη γραμμή κινδύνου K1 μπορεί να οριοθετεί περιοχή με πολλούς κινδύνους, μέσα στην οποία η ναυσιπλοΐα δεν είναι ασφαλής. Μία περίμετρος δεν δηλώνει μόνη της το είδος του βυθού· διαβάζεις και ό,τι περικλείει. Η ένδειξη masts συνδέεται με ναυάγιο του οποίου φαίνονται μόνο οι ιστοί: σχεδιάζεις πορεία που αποφεύγει το ναυάγιο και το περιθώριό του.

Το Foul δηλώνει βυθό με εμπόδια που μπορεί να πιάσουν άγκυρα ή εργαλεία. Στο INT 1, K31.2, δεν αποτελεί από μόνο του κίνδυνο για την επιφανειακή ναυσιπλοΐα. Άλλο όμως η διέλευση και άλλο η αγκυροβολία: ελέγχεις τα βάθη και τις υπόλοιπες ενδείξεις, και αποφεύγεις να ρίξεις άγκυρα εκεί.

Έναν φάρο τον αναγνωρίζεις από θέση, χρώμα, ρυθμό και περίοδο, σε συμφωνία με τον χάρτη και τον φαροδείκτη. Στην επινοημένη ένδειξη Fl(2) W 8s 12M βλέπεις δύο λευκές αναλαμπές σε ολόκληρη περίοδο 8 δευτερολέπτων και ονομαστική φωτοβολία 12 NM. Το M είναι μίλια, ενώ το m δηλώνει μέτρα. Η πραγματική ορατότητα επηρεάζεται και από ατμόσφαιρα, ύψος ματιού και ύψος φανού.

• Οι διοπτεύσεις ορίων τομέων φωτός είναι αληθείς και λαμβάνονται από τη θάλασσα προς τον φάρο, σύμφωνα με τη σύμβαση του χάρτη. Δεν τις αντιστρέφεις χωρίς λόγο.
• Το Al σημαίνει εναλλασσόμενο φως, το R κόκκινο και το G πράσινο. Όταν μια ένδειξη περιλαμβάνει διαφορετικές φωτοβολίες, ελέγχεις την αντιστοίχισή τους με τα χρώματα στον χάρτη και στον φαροδείκτη. Δεν βαφτίζεις μια ένδειξη Al RG «λευκό ασφαλή τομέα» ούτε διαλέγεις διέλευση επειδή ένα χρώμα έχει μεγαλύτερη φωτοβολία.
• Ασφαλής τομέας είναι εκείνος που ο συγκεκριμένος χάρτης και οι οδηγίες ορίζουν για τη συγκεκριμένη διαδρομή. Αφήνεις περιθώριο από τα όριά του και επιβεβαιώνεις τη θέση σου.

Θέμα 5 από 10

Άνεμος και ρεύμα δεν περιγράφουν την ίδια κατεύθυνση

Ο άνεμος ονομάζεται από εκεί που έρχεται.

Νοτιοανατολικός άνεμος έρχεται από ΝΑ και πηγαίνει προς ΒΔ. Το ρεύμα περιγράφεται προς τα πού κινείται: «τραβάει δυτικά» σημαίνει ότι μεταφέρει το νερό προς τη δύση. Σοφράνο, προσήνεμη, είναι η πλευρά που δέχεται τον άνεμο· σταβέντο, υπήνεμη, η απέναντι πλευρά.

Οι βασικοί άνεμοι: Β τραμουντάνα, ΒΑ γρέγος, Α λεβάντες, ΝΑ σιρόκος, Ν όστρια, ΝΔ γαρμπής ή λίβας, Δ πουνέντες, ΒΔ μαΐστρος. Περιγράφεις τον άνεμο με διεύθυνση και ένταση, προσέχοντας και τις ριπές. Η άνιση θέρμανση της Γης δημιουργεί διαφορές ατμοσφαιρικής πίεσης· η βαροβαθμίδα προκαλεί την κίνηση του αέρα, ενώ περιστροφή της Γης και τριβή επηρεάζουν τη ροή.

Τα μελτέμια, οι ετησίες, είναι θερινοί άνεμοι κυρίως βόρειου τομέα στο Αιγαίο, συχνά από ΒΔ έως ΒΑ ανάλογα με την περιοχή. Συχνά δυναμώνουν τις μεσημεριανές και απογευματινές ώρες, αλλά δεν έχουν εγγυημένο καθημερινό ωράριο παύσης. Το ανάγλυφο, τα στενά και η υπήνεμη πλευρά νησιών μπορούν να ενισχύσουν ή να αλλάξουν τοπικά τον άνεμο.

Αποθαλασσία, σουέλ ή ρεστία είναι κυματισμός που παραμένει αφού πέσει ο άνεμος ή φθάνει από περιοχή όπου φυσούσε αλλού. Το αντιμάμαλο προκύπτει όταν κύματα ανακλώνται σε απότομη ακτή ή κρηπίδωμα και συναντούν τα εισερχόμενα: δημιουργείται άτακτη, ενίοτε εντονότερη θάλασσα. Η άπνοια δίπλα σου δεν εγγυάται ήρεμη είσοδο ή ασφαλές αγκυροβόλιο.

• Δεν συγκρίνεις δύο ανέμους μόνο από το όνομα ή τα ίδια μποφόρ: λαμβάνεις υπόψη μήκος αναπτύγματος, διάρκεια, ύψος και περίοδο κύματος, σχέση κύματος με πορεία και τις δυνατότητες του σκάφους. Το μήκος σκάφους μόνο του δεν δίνει απάντηση για το ποιος άνεμος είναι δυσκολότερος.
• Διαβάζεις το δελτίο ναυτιλίας της ΕΜΥ και τις προειδοποιήσεις για τη δική σου θαλάσσια περιοχή και χρονικό διάστημα, μαζί με την επιστροφή. Το ελέγχεις ξανά αν αλλάξουν οι συνθήκες.
• Ο ΓΚΛ 20, άρθρο 4(1)(ι)(ιδ), απαγορεύει την κυκλοφορία ταχυπλόων σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Ένας αριθμός μποφόρ που αφορά ειδικό καθεστώς εκμίσθωσης δεν αποτελεί γενική άδεια πλου για ιδιωτικό σκάφος.

Θέμα 6 από 10

Άγκυρα: επιλέγεις βυθό, χώρο και αρκετό έκταμα

Για αγκυροβόλιο εξετάζεις προστασία από τον προβλεπόμενο άνεμο και κύμα, βάθος και περιθώριο κάτω από την καρίνα, ποιότητα βυθού, εμπόδια, άλλα σκάφη και χώρο περιστροφής αν γυρίσει ο άνεμος.

Ελέγχεις και τις τοπικές απαγορεύσεις. Άμμος ή κατάλληλη λάσπη συχνά κρατούν καλύτερα από λείο βράχο ή πυκνή βλάστηση. Το Foul δεν είναι καλή επιλογή για άγκυρα.

Έκταμα είναι το μήκος αγκυρόσχοινου ή αλυσίδας που έχεις αφήσει. Ο λόγος εκτάματος συγκρίνει αυτό το μήκος με την κατακόρυφη απόσταση από το σημείο πρόσδεσης στην πλώρη έως τον βυθό: βάθος νερού συν ύψος πλώρης. Η αναγκαία αναλογία εξαρτάται από άγκυρα, αλυσίδα ή σχοινί, καιρό, βυθό και οδηγίες εξοπλισμού. Δεν υπάρχει μία καθολική απάντηση σε μέτρα μόνο επειδή δόθηκε βάθος 5 m.

Ως παράδειγμα ναυτικής πρακτικής, το BoatUS Foundation περιγράφει αναλογία 7:1 για αγκυρόσχοινο, με βραχύτερη 5:1 σε κατάλληλη διάταξη μικρού σκάφους και καλό καιρό. Αυτά δεν είναι ελληνικά νομικά όρια ούτε εγγύηση συγκράτησης. Σε άσκηση που σου δίνει ρητά αναλογία 7:1, βάθος 5 m και ύψος πρόσδεσης 1 m, υπολογίζεις 7 × (5 + 1) = 42 m.

Επιλέγεις τύπο και μέγεθος άγκυρας για τον βυθό, το εκτόπισμα και την ανεμοπίεση του σκάφους, μαζί με κατάλληλη γραμμή αγκύρωσης. Το μήκος του σκάφους μόνο του δεν καθορίζει έναν μοναδικό σωστό τύπο άγκυρας. Η πλωτή άγκυρα λειτουργεί μέσα στο νερό για να περιορίσει την ανεμοπαράσυρση και να βοηθήσει τον προσανατολισμό σε καιρό· δεν στερεώνεται στον βυθό και δεν σε κρατά σε σταθερό γεωγραφικό σημείο.

• Πλησιάζεις αργά με την πλώρη προς την επικρατούσα δύναμη, άνεμο ή ρεύμα. Αφήνεις τη γραμμή ελεγχόμενα καθώς το σκάφος απομακρύνεται από την άγκυρα και ελέγχεις ότι έπιασε.
• Ελέγχεις αν ξεσέρνεις με σταθερές αναφορές στεριάς, στίγμα και συναγερμό αγκυροβολίας. Η φυσιολογική περιστροφή γύρω από την άγκυρα χρειάζεται διάκριση από συνεχή μετατόπιση του αγκυροβολίου.
• Κρατάς χέρια και πόδια μακριά από κινούμενη αλυσίδα και θηλιές σχοινιού· ποτέ δεν τυλίγεις αγκυρόσχοινο στο σώμα σου.

Θέμα 7 από 10

Σωστικά και πυρόσβεση: πρώτα η δική σου ασφάλεια

Το σωσίβιο το φοράς σωστά, δεμένο και κατάλληλο για εσένα· μια σωσίβια ζώνη αποθηκευμένη δεν σε στηρίζει αν πέσεις.

Αν η είσοδος στο νερό είναι αναπόφευκτη, προτιμάς ασφαλή κάθοδο και ακολουθείς τις οδηγίες του συγκεκριμένου σωσιβίου. Αν χρειαστεί άλμα, το συγκρατείς ψηλά στο στήθος ώστε να μη χτυπήσει ή ανέβει προς το πρόσωπο, προστατεύεις μύτη και στόμα και μπαίνεις με τα πόδια πρώτα, αφού ελέγξεις κάτω. Δεν επινοείς ασφαλές ύψος άλματος για κάθε σωσίβιο.

Για εγκατάλειψη, διαθέσιμη κατάλληλη σωσίβια σχεδία προσφέρει ομαδική πλευστότητα και προστασία από την έκθεση, καλύτερη από το να παραμείνεις μέσα στο νερό μόνο με ατομικό σωσίβιο. Ετοιμάζεις και χρησιμοποιείς τη σχεδία με τις οδηγίες της, φορώντας σωσίβιο, και επιδιώκεις να επιβιβαστείς χωρίς να βραχείς. Δεν εγκαταλείπεις ένα ασφαλές πλωτό σκάφος απλώς επειδή έχεις σχεδία.

Το τρίγωνο πυρκαγιάς είναι καύσιμο, θερμότητα και οξυγόνο: αφαιρώντας ένα, μπορείς να διακόψεις την καύση. Σε αρχόμενη φωτιά ειδοποιείς, εξασφαλίζεις οδό διαφυγής και διακόπτεις καύσιμο ή ηλεκτρική τροφοδοσία μόνο αν μπορείς με ασφάλεια. Δεν ανοίγεις απότομα φλεγόμενο μηχανοστάσιο για να το κοιτάξεις και δεν επιχειρείς κατάσβεση όταν ο καπνός ή η φωτιά σε ξεπερνούν.

Για ηλεκτρικό εξοπλισμό υπό τάση χρησιμοποιείς πυροσβεστήρα του οποίου η σήμανση επιτρέπει ρητά τη χρήση αυτή, όπως κατάλληλο CO₂ ή κατάλληλη ξηρή σκόνη· δεν ρίχνεις νερό. Στοχεύεις στη βάση της φωτιάς, από την προσήνεμη πλευρά όπου είναι εφικτό, ακολουθώντας απόσταση και οδηγίες της ετικέτας. Δεν υπάρχει μία κοινή απόσταση εκτόξευσης για όλους τους τύπους. Το CO₂ ενέχει κίνδυνο ασφυξίας σε κλειστό χώρο.

• Η ελληνική υποχρέωση είναι να έχεις τα μέσα της κατηγορίας του σκάφους έτοιμα για άμεση χρήση και εντός ισχύος: ΓΚΛ 20, άρθρο 4(1)(στ). Η λίστα αυτής της ενότητας δεν υποκαθιστά την απαιτούμενη απογραφή εξοπλισμού.
• Στα σχοινιά αναγνωρίζεις άκρο, σταθερό μέρος και θηλιά. Η σύνδεση δύο σχοινιών απαιτεί κατάλληλο κόμπο ένωσης, π.χ. ποδόδεσμο για κατάλληλα σχοινιά διαφορετικού πάχους, ή σωστή επαγγελματική ένωση όπου χρειάζεται.
• Για να συνδέσεις σχοινί παραβλήματος σε άλλο σχοινί μπορείς να χρησιμοποιήσεις κατάλληλο ποδόδεσμο. Για να κρεμάσεις παράβλημα από χειρολισθήρα χρησιμοποιείς ψαλιδιά με ασφάλιση. Ελέγχεις υλικό, τριβή και πιθανότητα ολίσθησης. Δεν χρησιμοποιείς τις ελαφρές αυτές συνδέσεις ως μοναδική πρόσδεση του σκάφους.
• Για σταθερή θηλιά που θα περάσει σε κατάλληλη μπίντα επιλέγεις καντιλίτσα, με αρκετό ελεύθερο άκρο και έλεγχο. Σε φορτία που αυξομειώνονται μπορεί να χαλαρώσει. Η ψαλιδιά και ο σταυρόκομπος μπορούν να σφίξουν ή να γλιστρήσουν· το βρέξιμο, το υλικό και η φόρτιση επηρεάζουν το λύσιμο. Δεν κατατάσσεις άγνωστους κόμπους μόνο από το όνομά τους.

Θέμα 8 από 10

Πρακτική στον χάρτη: κάνε και τα δέκα

Ο ΓΚΛ 50, άρθρο 4(3), περιλαμβάνει τα παρακάτω δέκα θέματα ανάγνωσης και χρήσης ναυτικού χάρτη.

Εδώ τα εξασκείς ως δεξιότητες. Ο δημοσιευμένος κατάλογος θεωρητικών θεμάτων δεν δίνει επίσημες απαντήσεις και η σημερινή χρήση της συγκεκριμένης έκδοσης στις εξετάσεις δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Πάρε έναν πραγματικό, ενημερωμένο εκπαιδευτικό ναυτικό χάρτη με τη σχολή σου. Ο διπαράλληλος κανόνας μεταφέρει μια διεύθυνση προς ή από το ανεμολόγιο: κρατάς το ένα σκέλος σταθερό σε κάθε κίνηση ώστε να μην αλλάξεις γωνία. Ο κουμπάσος μεταφέρει μήκος. Δεν ανταλλάσσεις τις δουλειές τους.

• 1. Αναγνώρισε φάρο και τα χαρακτηριστικά του: θέση, χρώμα, ρυθμό, περίοδο και φωτοβολία· επιβεβαίωσε στον φαροδείκτη.
• 2. Βρες μια ισοβαθή και εξήγησε ότι ενώνει ίσα χαρτογραφημένα βάθη.
• 3. Δείξε στις σημειώσεις τη μονάδα μέτρησης βαθών και διάβασε μια βυθομέτρηση σωστά.
• 4. Με τον διπαράλληλο κανόνα μετέφερε τη διεύθυνση μιας γραμμής στο ανεμολόγιο και διάβασε την αληθή πορεία.
• 5. Με τον κουμπάσο πάρε μια απόσταση και μέτρησέ την στην κοντινή κλίμακα πλάτους.
• 6. Δείξε την κλίμακα πλάτους και διάβασε μοίρες και πρώτα λεπτά με το σωστό ημισφαίριο.
• 7. Δείξε την κλίμακα μήκους· στην Ελλάδα οι ανατολικές τιμές μεγαλώνουν προς τα ανατολικά.
• 8. Σημείωσε τομή πλάτους και μήκους, διάβασε το στίγμα της και κάνε αντίστροφο έλεγχο.
• 9. Χάραξε πορεία που αποφεύγει κινδύνους, διάβασε την αληθή διεύθυνσή της και εφάρμοσε τις δοσμένες διορθώσεις πριν τη συγκρίνεις με την πυξίδα.
• 10. Αναγνώρισε ύφαλο και σκόπελο με το υπόμνημα INT 1, τα βάθη και το επίπεδο αναφοράς· δείξε πώς τους αποφεύγει η διαδρομή σου.

Θέμα 9 από 10

Πρακτική με ένα σχοινί: οι τρεις κόμποι

Στο πρακτικό πρόγραμμα του ΓΚΛ 50, άρθρο 4(3), περιλαμβάνεται κατασκευή ενός από τους τρεις κόμπους: καντιλίτσα, ψαλιδιά ή σταυρόκομπος.

Εξασκείς και τους τρεις με πραγματικό σχοινί και έλεγχο από εκπαιδευτή. Το να αναγνωρίζεις το όνομα δεν αρκεί για να ελέγξεις αν έδεσες σωστά.

Καντιλίτσα: σχηματίζεις μικρή θηλιά στο σταθερό μέρος, περνάς το άκρο από μέσα, το οδηγείς γύρω από το σταθερό μέρος και το επιστρέφεις από τη μικρή θηλιά. Τακτοποιείς και σφίγγεις τον κόμπο, κρατώντας επαρκές άκρο. Η μεγάλη θηλιά μένει σταθερή σε μέγεθος υπό σωστή φόρτιση. Ελέγχεις ότι δεν έφτιαξες συρόμενο βρόχο και δεν τη λύνεις όσο φορτίζεται.

Ψαλιδιά: γύρω από ένα κατάλληλο στήριγμα κάνεις μία στροφή, περνάς λοξά πάνω από το πρώτο σκέλος, κάνεις δεύτερη στροφή και περνάς το άκρο κάτω από τη διασταύρωση. Τακτοποιείς τις δύο στροφές και ασφαλίζεις το άκρο όπου χρειάζεται. Χρησιμεύει για προσωρινό κρέμασμα παραβλήματος· μόνη της μπορεί να γλιστρήσει ή να σφηνώσει.

Σταυρόκομπος: κάνεις έναν ημίκομπο με το δεξί άκρο πάνω από το αριστερό και δεύτερο με το αριστερό πάνω από το δεξί. Μετά το σφίξιμο τα δύο άκρα βγαίνουν δίπλα στα αντίστοιχα σταθερά μέρη, συμμετρικά. Ίδια φορά δύο φορές δίνει άλλο, επισφαλή κόμπο. Ο σταυρόκομπος είναι κόμπος δεσίματος γύρω από αντικείμενο, όχι αξιόπιστη ένωση σχοινιών για ρυμούλκηση, πρόσδεση ή διάσωση.

• Σε κάθε προσπάθεια λες τι θέλεις να πετύχεις, δένεις, τακτοποιείς, αφήνεις επαρκές άκρο, ελέγχεις με ήπια τάση και λύνεις χωρίς φορτίο.
• Μαθαίνεις και τα αγγλικά ονόματα για τους συνδέσμους εξάσκησης: bowline = καντιλίτσα, clove hitch = ψαλιδιά, reef/square knot = σταυρόκομπος.

Θέμα 10 από 10

Εξασκήσου και μάθε περισσότερα

Μαθήματα και εργαλεία για να εξασκηθείς σε αυτή την ενότητα. Όταν τελειώσεις, επιστρέφεις στο μάθημα με ένα πάτημα.

• Εργαστήριο κόμπωνΠροσομοιωτής
• Ανάγνωση χάρτη και συντεταγμένεςΜάθημα
• Παρατηρημένο στίγμαΜάθημα
• ΑναμέτρησηΜάθημα
• Εργασία στον χάρτηΜάθημα
• Φάροι και τομείςΜάθημα